Bażant siwy inaczej uszak siwy (Syrmaticus humiae) to gatunek dużego, naziemnego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), który zachwyca swoim wyglądem i egzotycznym pochodzeniem. Jest jednym z mniej znanych, ale wyjątkowo pięknych przedstawicieli bażantów, pochodzących z Azji Południowo-Wschodniej. Nazwa gatunkowa została nadana na cześć Mary Hume, żony brytyjskiego oficera i ornitologa Allana Octaviana Hume’a.

Wygląd

Bażant siwy jest ptakiem średniej wielkości, ale bardzo smukłym i eleganckim. Dorosłe samce są znacznie bardziej okazałe niż samice – jak to często bywa u ptaków kurowatych. Samiec osiąga długość nawet do 90 cm, z czego duża część przypada na bardzo długi, ozdobny ogon. Ubarwienie samców jest niezwykle efektowne – przeważają odcienie szarego, srebrzystego, z niebieskimi i fioletowymi refleksami. Na piersi często pojawia się delikatne kreskowanie, a głowa bywa ciemniejsza, z czerwonymi "łatkami" skórnymi wokół oczu, które są bardziej widoczne w okresie godowym.

Samice są zdecydowanie skromniej ubarwione – ich pióra są w różnych odcieniach brązu i beżu, co zapewnia im doskonały kamuflaż w naturalnym środowisku. Są też mniejsze i mają znacznie krótszy ogon. Takie zróżnicowanie płci w wyglądzie (dymorfizm płciowy) jest typowe dla wielu gatunków bażantów.

Pożywienie

Bażant siwy jest ptakiem wszystkożernym, choć preferuje pokarm roślinny. W naturalnym środowisku żywi się głównie nasionami, pędami, owocami, jagodami i liśćmi. Chętnie zjada również owady, dżdżownice, larwy oraz inne drobne bezkręgowce, zwłaszcza w okresie wiosennym i letnim, kiedy potrzebuje więcej białka – np. w czasie lęgów. Pokarm zdobywa głównie na ziemi, grzebiąc w ściółce leśnej, ale potrafi też podskoczyć, by dosięgnąć owoców czy liści.

W warunkach hodowlanych lub w ogrodach zoologicznych ptaki te są karmione mieszankami ziaren, warzywami oraz owadami, co dobrze odzwierciedla ich naturalną dietę.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy bażanta siwego przypada zazwyczaj na wiosnę, od marca do czerwca, w zależności od regionu. Samce w tym czasie stają się bardziej aktywne, pokazując swoje barwy i wydając dźwięki przyciągające samice. Prowadzą efektowne zaloty, prezentując swój ogon i wykonując charakterystyczne ruchy godowe.

Po zapłodnieniu samica buduje gniazdo na ziemi – zazwyczaj w ukryciu, pod krzewem, w wysokiej trawie lub wśród korzeni drzew. Gniazdo to płytkie zagłębienie w ziemi, wyłożone suchą roślinnością. Samica znosi od 6 do 12 jaj o oliwkowym lub brązowawym odcieniu. Wysiadywanie trwa około 24–26 dni, a cały ten czas samica spędza w gnieździe, chroniąc jaja i dbając o odpowiednią temperaturę.

Po wykluciu się pisklęta są zagniazdownikami – od razu są pokryte puchem, widzą i potrafią chodzić. Już po kilku godzinach wędrują za matką i wspólnie z nią uczą się zdobywać pokarm. Samiec zazwyczaj nie bierze udziału w wychowie młodych.

Występowanie

Bażant siwy występuje naturalnie w południowo-wschodniej Azji – przede wszystkim w północno-wschodnich Indiach, Mjanmie (dawnej Birmie), południowych Chinach oraz północnym Laosie. Jego środowiskiem życia są górskie lasy liściaste i mieszane, często na wysokościach od 1200 do 2500 m n.p.m. Preferuje tereny gęsto porośnięte, z dużą ilością podszytu, gdzie może się swobodnie poruszać, żerować i zakładać gniazda.

Ze względu na niszczenie siedlisk naturalnych oraz polowania, populacja bażanta siwego w wielu miejscach uległa zmniejszeniu. Mimo to gatunek nie jest obecnie uznawany za bezpośrednio zagrożony wyginięciem, choć w niektórych regionach jest objęty ochroną. Bywa też utrzymywany w hodowlach i ogrodach zoologicznych na całym świecie – również w Europie.