Olśniak himalajski (Lophophorus impejanus), znany również jako monal himalajski, to jeden z najbardziej kolorowych ptaków Azji. Należy do rodziny kurowatych i występuje w wysokogórskich rejonach Himalajów.

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała około 60–70 cm, a masa wynosi od 2 do 3 kg. Samce wyróżniają się niezwykle intensywnym, metalicznym upierzeniem.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Olśniak himalajski jest uznawany za jednego z najpiękniejszych ptaków świata.

Najważniejsze cechy:

• samce mają opalizujące pióra w odcieniach zieleni, błękitu i czerwieni,
• charakterystyczny metaliczny połysk upierzenia,
• długi, czarny dziób,
• zielony pióropusz na głowie,
• samice są brunatne i znacznie mniej kolorowe (silny dymorfizm płciowy).

Występowanie

Naturalny zasięg obejmuje:

• Nepal,
• Indie (Himalaje),
• Bhutan,
• Tybet (Chiny).

Gatunek występuje w wysokich partiach górskich.

Środowisko życia

Olśniak himalajski zasiedla:

• górskie lasy iglaste,
• zarośla alpejskie,
• strefę subalpejską,
• tereny powyżej 2500 m n.p.m.

Często przemieszcza się sezonowo w zależności od warunków klimatycznych.

Tryb życia i zachowanie

Olśniaki prowadzą skryty tryb życia.

Najważniejsze cechy:

• życie pojedyncze lub w parach,
• aktywność dzienna,
• ostrożność i unikanie zagrożeń,
• żerowanie na ziemi,
• sezonowe zmiany wysokości występowania.

Pożywienie

Olśniak himalajski jest wszystkożerny.

Jego dieta obejmuje:

• korzenie,
• bulwy,
• nasiona,
• owoce,
• owady i larwy,
• drobne bezkręgowce.

Rozmnażanie

Okres rozrodczy przypada na wiosnę i lato.

Najważniejsze informacje:

• gniazdo zakładane na ziemi,
• samica składa zwykle 3–5 jaj,
• inkubacja trwa około 27 dni,
• pisklęta szybko opuszczają gniazdo,
• opieka sprawowana przez samicę.

Naturalni wrogowie

Do zagrożeń należą:

• lisy,
• ptaki drapieżne,
• lamparty śnieżne (lokalnie),
• człowiek (kłusownictwo i utrata siedlisk).

Znaczenie w ekosystemie

Olśniak himalajski:

• kontroluje populacje owadów,
• rozsiewa nasiona roślin,
• stanowi element łańcucha pokarmowego górskich ekosystemów.

Olśniak himalajski w ogrodach zoologicznych

Gatunek jest hodowany w niektórych ogrodach zoologicznych.

W warunkach hodowlanych wymaga:

• chłodnego klimatu lub zacienionych wolier,
• podłoża z naturalną roślinnością,
• spokojnego środowiska,
• diety zbliżonej do naturalnej.

Ciekawostki

1. Samce mają jedno z najbardziej spektakularnych upierzeń wśród ptaków.
2. Samice są bardzo dobrze maskujące się w środowisku.
3. Gatunek jest symbolem Nepalu.
4. Żyje na dużych wysokościach, gdzie powietrze jest rozrzedzone.
5. Wykazuje sezonowe migracje pionowe w górach.