Nosorożec biały - Ceratotherium simum
Kategoria zagrożenia gatunku wg Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych
Podstawowe informacje
Nosorożec biały (Ceratotherium simum) to największy współcześnie żyjący gatunek nosorożca i jeden z największych ssaków lądowych Afryki. Pomimo nazwy „biały” jego ubarwienie jest szaro-popielate – nazwa pochodzi od błędnego tłumaczenia słowa „wide” (szeroki), odnoszącego się do kształtu pyska.
Dorosłe osobniki mogą osiągać masę od 1800 do nawet 2500 kg, a długość ciała przekracza 3,5–4 metry. Samice są nieco mniejsze od samców.
Wygląd i cechy charakterystyczne
Nosorożec biały ma masywną, „pancerną” sylwetkę.
Najważniejsze cechy:
- bardzo szeroki, prostokątny pysk przystosowany do trawienia traw,
- dwa rogi (przedni zwykle znacznie dłuższy),
- gruba, pofałdowana skóra,
- krótkie, ale bardzo silne kończyny,
- duża głowa osadzona nisko przy ziemi.
Szeroki pysk odróżnia go od nosorożca czarnego.
Występowanie
Naturalny zasięg obejmuje:
- południową Afrykę (RPA, Namibia, Botswana, Zimbabwe),
- lokalnie Afrykę Wschodnią (historycznie).
Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki:
- nosorożec biały południowy (liczniejszy),
- nosorożec biały północny (niemal wymarły).
Środowisko życia
Nosorożec biały zasiedla:
- sawanny,
- otwarte trawiaste równiny,
- zarośla,
- tereny z dostępem do wody.
Preferuje obszary bogate w trawy, które stanowią jego główne pożywienie.
Tryb życia i zachowanie
Nosorożce białe są zwierzętami stosunkowo spokojnymi.
Najważniejsze cechy:
- samice i młode żyją w małych grupach,
- dorosłe samce są terytorialne i często samotne,
- aktywność głównie o zmierzchu i w nocy,
- komunikacja zapachowa (odchody, mocz),
- stosunkowo spokojne usposobienie, ale mogą być niebezpieczne.
Pożywienie
Nosorożec biały jest roślinożerny.
Jego dieta obejmuje:
- trawy,
- młode pędy,
- roślinność niską,
- sporadycznie zioła.
Szeroki pysk pozwala mu efektywnie „kosić” trawę przy ziemi.
Rozmnażanie
Rozród przebiega powoli.
Najważniejsze informacje:
- ciąża trwa około 16–18 miesięcy,
- zwykle rodzi się 1 młode,
- młode pozostaje przy matce nawet 2–3 lata,
- samice mają długie przerwy między ciążami,
- opieka matczyna jest bardzo intensywna.
Naturalni wrogowie
Dorosłe nosorożce białe praktycznie nie mają naturalnych wrogów, jednak:
- młode mogą być atakowane przez lwy lub hieny,
- największym zagrożeniem jest kłusownictwo,
- utrata siedlisk i fragmentacja populacji.
Znaczenie w ekosystemie
Nosorożec biały odgrywa kluczową rolę:
- utrzymuje struktury sawanny poprzez wypas,
- wpływa na dynamikę roślinności,
- tworzy ścieżki wykorzystywane przez inne zwierzęta,
- jest gatunkiem „inżynierskim” ekosystemu.
Nosorożec biały w ogrodach zoologicznych
Gatunek jest hodowany w ramach programów ochronnych.
W warunkach hodowlanych wymaga:
- bardzo dużych wybiegów trawiastych,
- dostępu do błota i wody,
- stabilnych warunków społecznych,
- diety opartej na trawach.
Ciekawostki
- Nosorożec biały jest największym z wszystkich nosorożców.
- Może ważyć ponad 2,5 tony.
- Pomimo masy potrafi biec z prędkością do 40–50 km/h.
- Jego „biały” w nazwie to wynik błędnego tłumaczenia.
- Jest jednym z kluczowych gatunków ochrony przyrody w Afryce.
Zdjęcia
Występowanie na świecie
Występowanie naturalne
Występowanie introdukowane - wprowadzone przez zamierzoną albo niezamierzoną ingerencję człowieka