Nosorożec biały - Ceratotherium simum

Kategoria zagrożenia gatunku wg Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych

NT, bliskie zagrożenia - gatunki bliskie zaliczenia do kategorii zagrożonych, ale jeszcze się do niej niekwalifikujące.

Podstawowe informacje

Nosorożec biały (Ceratotherium simum) to największy współcześnie żyjący gatunek nosorożca i jeden z największych ssaków lądowych Afryki. Pomimo nazwy „biały” jego ubarwienie jest szaro-popielate – nazwa pochodzi od błędnego tłumaczenia słowa „wide” (szeroki), odnoszącego się do kształtu pyska.

Dorosłe osobniki mogą osiągać masę od 1800 do nawet 2500 kg, a długość ciała przekracza 3,5–4 metry. Samice są nieco mniejsze od samców.


Wygląd i cechy charakterystyczne

Nosorożec biały ma masywną, „pancerną” sylwetkę.

Najważniejsze cechy:

  • bardzo szeroki, prostokątny pysk przystosowany do trawienia traw,
  • dwa rogi (przedni zwykle znacznie dłuższy),
  • gruba, pofałdowana skóra,
  • krótkie, ale bardzo silne kończyny,
  • duża głowa osadzona nisko przy ziemi.

Szeroki pysk odróżnia go od nosorożca czarnego.


Występowanie

Naturalny zasięg obejmuje:

  • południową Afrykę (RPA, Namibia, Botswana, Zimbabwe),
  • lokalnie Afrykę Wschodnią (historycznie).

Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki:

  • nosorożec biały południowy (liczniejszy),
  • nosorożec biały północny (niemal wymarły).

Środowisko życia

Nosorożec biały zasiedla:

  • sawanny,
  • otwarte trawiaste równiny,
  • zarośla,
  • tereny z dostępem do wody.

Preferuje obszary bogate w trawy, które stanowią jego główne pożywienie.


Tryb życia i zachowanie

Nosorożce białe są zwierzętami stosunkowo spokojnymi.

Najważniejsze cechy:

  • samice i młode żyją w małych grupach,
  • dorosłe samce są terytorialne i często samotne,
  • aktywność głównie o zmierzchu i w nocy,
  • komunikacja zapachowa (odchody, mocz),
  • stosunkowo spokojne usposobienie, ale mogą być niebezpieczne.

Pożywienie

Nosorożec biały jest roślinożerny.

Jego dieta obejmuje:

  • trawy,
  • młode pędy,
  • roślinność niską,
  • sporadycznie zioła.

Szeroki pysk pozwala mu efektywnie „kosić” trawę przy ziemi.


Rozmnażanie

Rozród przebiega powoli.

Najważniejsze informacje:

  • ciąża trwa około 16–18 miesięcy,
  • zwykle rodzi się 1 młode,
  • młode pozostaje przy matce nawet 2–3 lata,
  • samice mają długie przerwy między ciążami,
  • opieka matczyna jest bardzo intensywna.

Naturalni wrogowie

Dorosłe nosorożce białe praktycznie nie mają naturalnych wrogów, jednak:

  • młode mogą być atakowane przez lwy lub hieny,
  • największym zagrożeniem jest kłusownictwo,
  • utrata siedlisk i fragmentacja populacji.

Znaczenie w ekosystemie

Nosorożec biały odgrywa kluczową rolę:

  • utrzymuje struktury sawanny poprzez wypas,
  • wpływa na dynamikę roślinności,
  • tworzy ścieżki wykorzystywane przez inne zwierzęta,
  • jest gatunkiem „inżynierskim” ekosystemu.

Nosorożec biały w ogrodach zoologicznych

Gatunek jest hodowany w ramach programów ochronnych.

W warunkach hodowlanych wymaga:

  • bardzo dużych wybiegów trawiastych,
  • dostępu do błota i wody,
  • stabilnych warunków społecznych,
  • diety opartej na trawach.

Ciekawostki

  1. Nosorożec biały jest największym z wszystkich nosorożców.
  2. Może ważyć ponad 2,5 tony.
  3. Pomimo masy potrafi biec z prędkością do 40–50 km/h.
  4. Jego „biały” w nazwie to wynik błędnego tłumaczenia.
  5. Jest jednym z kluczowych gatunków ochrony przyrody w Afryce.

Zdjęcia

Występowanie na świecie

Występowanie naturalne

Występowanie introdukowane - wprowadzone przez zamierzoną albo niezamierzoną ingerencję człowieka

Występowanie w polskich Ogrodach ZOO