Mnicha nizinna (Myiopsitta monachus), nazywana również papugą mnichą, to średniej wielkości gatunek papugi pochodzący z Ameryki Południowej. Wyróżnia się dużą inteligencją, silnym instynktem społecznym oraz zdolnością do życia w zmiennych warunkach środowiskowych.

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała około 28–30 cm, a masa wynosi zwykle 90–140 g. Jest to jedna z nielicznych papug budujących własne, duże gniazda z gałęzi.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Mnicha ma dość stonowane, ale wyraźne ubarwienie.

Najważniejsze cechy:

• zielone upierzenie z szarawym lub niebieskawym odcieniem,
• jasnoszara pierś i policzki,
• pomarańczowo-brązowy dziób,
• długi, zwężający się ogon,
• zwarte, smukłe ciało.

Charakterystyczną cechą gatunku jest budowanie dużych, wielokomorowych gniazd.

Występowanie

Naturalny zasięg mnichy nizinne obejmuje:

• Argentynę,
• Urugwaj,
• południową Brazylię,
• Paragwaj,
• Boliwię.

Gatunek został również introdukowany w wielu regionach świata, gdzie często tworzy populacje synantropijne (żyjące w pobliżu człowieka).

Środowisko życia

Mnicha zasiedla:

• otwarte tereny trawiaste,
• sawanny,
• obrzeża lasów,
• tereny rolnicze,
• obszary miejskie i podmiejskie.

Jest bardzo elastyczna ekologicznie i dobrze adaptuje się do zmian środowiska.

Tryb życia i zachowanie

Mnichy są ptakami bardzo społecznymi.

Najważniejsze cechy:

• życie w koloniach,
• silne więzi grupowe,
• głośna komunikacja,
• aktywność dzienna,
• budowanie wspólnych, dużych gniazd.

Kolonie mogą liczyć od kilku do nawet setek par.

Pożywienie

Mnicha jest głównie roślinożerna.

Jej dieta obejmuje:

• nasiona,
• owoce,
• pędy roślin,
• trawy,
• ziarna uprawne (co czasem prowadzi do konfliktów z rolnictwem).

Rozmnażanie

Okres rozrodczy zależy od warunków klimatycznych.

Najważniejsze informacje:

• gniazda budowane z gałęzi, często bardzo duże i wielokomorowe,
• samica składa zwykle 4–8 jaj,
• inkubacja trwa około 24–28 dni,
• młode opuszczają gniazdo po kilku tygodniach,
• często kilka par korzysta z jednego dużego „kompleksu gniazdowego”.

Naturalni wrogowie

Do zagrożeń należą:

• ptaki drapieżne,
• węże,
• ssaki drapieżne,
• człowiek (odstrzały w regionach rolniczych jako szkodnik upraw).

Znaczenie w ekosystemie

Mnicha odgrywa rolę:

• w rozsiewaniu nasion,
• w strukturze roślinności,
• jako część łańcucha pokarmowego.

W miejscach introdukcji może wpływać na lokalne gatunki ptaków.

Mnicha w ogrodach zoologicznych

Gatunek jest często hodowany w wolierach.

W warunkach hodowlanych wymaga:

• przestronnych wolier z elementami do wspinaczki,
• kontaktu społecznego z innymi osobnikami,
• diety opartej na ziarnach i owocach,
• możliwości budowania gniazd.

Ciekawostki

1. Mnichy jako jedyne papugi regularnie budują duże gniazda z gałęzi.
2. Tworzą bardzo trwałe kolonie, czasem wykorzystywane przez wiele lat.
3. W wielu krajach stały się gatunkiem inwazyjnym.
4. Są bardzo hałaśliwe i komunikatywne.
5. W naturze potrafią świetnie adaptować się do środowiska miejskiego.