Lemur katta (Lemur catta), znany również jako lemur wari lub maki katta, to gatunek naczelnego endemiczny dla Madagaskaru. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych lemurów dzięki charakterystycznemu, pręgowanemu ogonowi i wyrazistej mimice.

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała około 39–46 cm, a ogon może mieć podobną lub większą długość. Masa ciała wynosi zwykle od 2 do 3,5 kg.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Lemur katta ma bardzo charakterystyczny wygląd, który ułatwia jego identyfikację.

Najważniejsze cechy:

• czarno-białe pierścienie na ogonie,
• szare futro na ciele,
• biała twarz z ciemną „maską” wokół oczu,
• smukła sylwetka,
• długie tylne kończyny przystosowane do skoków.

Ogon pełni funkcję stabilizującą podczas poruszania się i komunikacji.

Występowanie

Naturalny zasięg lemura katta obejmuje:

• południowy i południowo-zachodni Madagaskar.

Gatunek jest endemitem, co oznacza, że nie występuje naturalnie nigdzie indziej na świecie.

Środowisko życia

Lemur katta zasiedla:

• suche lasy liściaste,
• zarośla,
• skaliste tereny,
• otwarte przestrzenie z rzadką roślinnością.

Często przebywa zarówno na ziemi, jak i na drzewach.

Tryb życia i zachowanie

Lemury katta są zwierzętami bardzo społecznymi.

Najważniejsze cechy:

• życie w grupach (5–30 osobników),
• silna hierarchia, często z dominacją samic,
• aktywność dzienna,
• komunikacja zapachowa, głosowa i wizualna,
• charakterystyczne „opalanie się” w pozycji siedzącej.

Samice dominują nad samcami, co jest rzadkością wśród naczelnych.

Pożywienie

Lemur katta jest wszystkożerny, ale głównie roślinożerny.

Jego dieta obejmuje:

• owoce,
• liście,
• kwiaty,
• kora drzew,
• sporadycznie owady.

Dieta zmienia się sezonowo w zależności od dostępności pokarmu.

Rozmnażanie

Okres rozrodczy jest sezonowy.

Najważniejsze informacje:

• ciąża trwa około 135 dni,
• zwykle rodzi się 1–2 młodych,
• młode początkowo trzymają się brzucha matki,
• opiekę sprawują głównie samice,
• młode szybko uczą się funkcjonowania w grupie.

Naturalni wrogowie

Do zagrożeń należą:

• fossy (główny drapieżnik Madagaskaru),
• ptaki drapieżne,
• węże,
• człowiek (utrata siedlisk i kłusownictwo).

Znaczenie w ekosystemie

Lemur katta odgrywa ważną rolę:

• rozsiewa nasiona roślin,
• wpływa na regenerację lasów,
• jest częścią unikalnych ekosystemów Madagaskaru.

Lemur katta w ogrodach zoologicznych

Gatunek jest bardzo popularny w ogrodach zoologicznych.

W hodowli wymaga:

• przestronnych wybiegów z elementami wspinaczkowymi,
• życia w grupach społecznych,
• zróżnicowanej diety roślinnej,
• stymulacji behawioralnej.

Ciekawostki

1. Lemury katta często „opalają się”, siedząc z rozłożonymi ramionami.
2. Samice są dominujące w strukturze grupy.
3. Ogon służy do komunikacji i utrzymania równowagi.
4. Są jednymi z najbardziej znanych symboli Madagaskaru.
5. W naturze żyją głównie w suchych, trudnych warunkach.