Bernikla kanadyjska (Branta canadensis) to duży gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, naturalnie występujący w Ameryce Północnej. W ostatnich dekadach gatunek ten został introdukowany również w Europie, gdzie miejscami tworzy stabilne populacje.

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała od 75 do 110 cm, rozpiętość skrzydeł wynosi nawet do 180 cm, a masa ciała może przekraczać 5 kg. Jest to jedna z największych gęsi na świecie.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Bernikla kanadyjska ma charakterystyczne, łatwo rozpoznawalne ubarwienie.

Najważniejsze cechy:

• czarna głowa i szyja,
• biały „podbródek” w formie plamy pod dziobem,
• brązowo-szare ciało,
• długi, silny dziób,
• mocne skrzydła przystosowane do długich lotów.

W locie tworzy charakterystyczny klucz (V-kształtny szyk), który ułatwia oszczędzanie energii podczas migracji.

Występowanie

Naturalny zasięg bernikli kanadyjskiej obejmuje:

• Kanadę,
• Stany Zjednoczone,
• Alaskę.

Obecnie gatunek został również introdukowany w:

• Europie Zachodniej i Środkowej,
• Wielkiej Brytanii,
• Skandynawii,
• niektórych regionach Polski.

W Europie często spotykana jest w parkach miejskich, na jeziorach i zbiornikach wodnych.

Środowisko życia

Bernikla kanadyjska zasiedla:

• jeziora i stawy,
• rzeki i rozlewiska,
• tereny podmokłe,
• parki miejskie,
• pola uprawne w pobliżu wody.

Jest bardzo elastyczna środowiskowo i dobrze przystosowała się do życia w pobliżu człowieka.

Tryb życia i zachowanie

Bernikle kanadyjskie są ptakami stadnymi i bardzo społecznymi.

Najczęstsze zachowania:

• życie w dużych grupach,
• sezonowe migracje (w populacjach naturalnych),
• silne więzi rodzinne,
• obrona terytorium w okresie lęgowym,
• komunikacja głosowa (głośne gęganie).

W okresie lęgowym mogą być bardzo terytorialne i agresywne wobec intruzów.

Pożywienie

Bernikla kanadyjska jest roślinożerna.

Jej dieta obejmuje:

• trawy,
• rośliny wodne,
• zboża,
• liście,
• pędy roślin.

Często żeruje na lądzie, szczególnie na trawnikach i polach uprawnych.

Rozmnażanie

Okres lęgowy przypada na wiosnę.

Najważniejsze informacje:

• gniazda budowane na ziemi, często blisko wody,
• samica składa 4–7 jaj,
• inkubacja trwa około 25–28 dni,
• pisklęta są zagniazdownikami i szybko podążają za rodzicami,
• opiekę nad młodymi sprawują oboje rodzice.

Rodziny pozostają razem przez długi czas po wykluciu.

Naturalni wrogowie

Do zagrożeń naturalnych należą:

• lisy,
• jenoty,
• norki,
• ptaki drapieżne,
• duże ryby (dla piskląt).

W wielu regionach największym zagrożeniem dla gatunku jest działalność człowieka oraz presja urbanizacyjna.

Znaczenie w ekosystemie

Bernikla kanadyjska pełni rolę roślinożercy wpływającego na strukturę roślinności wodnej i przybrzeżnej. W niektórych regionach, gdzie została introdukowana, może jednak silnie oddziaływać na lokalne ekosystemy i konkurować z rodzimymi gatunkami ptaków.

Bernikla kanadyjska w ogrodach zoologicznych

Gatunek często spotykany w ogrodach zoologicznych oraz parkach krajobrazowych.

W hodowli wymaga:

• dostępu do zbiorników wodnych,
• trawiastych wybiegów,
• możliwości przebywania w grupie,
• odpowiedniej przestrzeni do swobodnego poruszania się.

Ze względu na odporność i łatwość adaptacji jest stosunkowo łatwa w utrzymaniu.

Ciekawostki

1. Bernikla kanadyjska może przelecieć tysiące kilometrów podczas migracji.
2. Tworzy bardzo silne więzi rodzinne, które mogą trwać wiele miesięcy.
3. W Europie uznawana jest w niektórych regionach za gatunek inwazyjny.
4. Jej głośne gęganie jest słyszalne z dużej odległości.
5. Potrafi dobrze przystosować się do życia w miastach.