Afrykanka senegalska (Poicephalus senegalus), znana również jako papuga senegalska, to średniej wielkości gatunek ptaka z rodziny papugowatych. Występuje naturalnie w zachodniej Afryce i jest jedną z najczęściej spotykanych papug hodowlanych na świecie.

Dorosłe osobniki osiągają długość ciała około 23–25 cm i masę 120–170 g. Mimo niewielkich rozmiarów są to ptaki bardzo inteligentne, towarzyskie i przywiązujące się do opiekuna.

Charakterystyczną cechą afrykanki senegalskiej jest kontrastowe ubarwienie oraz spokojniejszy temperament w porównaniu do wielu innych papug.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Afrykanka senegalska ma krępą budowę ciała i stosunkowo dużą głowę w proporcji do tułowia. Jej upierzenie jest wyraźnie zróżnicowane kolorystycznie.

Najważniejsze cechy:

• zielone upierzenie na grzbiecie i skrzydłach,
• żółto-pomarańczowy brzuch (intensywność może się różnić),
• szara głowa,
• czarny dziób,
• krótkie, zaokrąglone skrzydła i ogon.

Dymorfizm płciowy jest słabo zaznaczony, co oznacza, że samiec i samica wyglądają bardzo podobnie.

Występowanie

Naturalny zasięg afrykanki senegalskiej obejmuje zachodnią Afrykę, w tym:

• Senegal,
• Mali,
• Gwineę,
• Wybrzeże Kości Słoniowej,
• Burkina Faso.

Ptaki te zamieszkują głównie tereny sawannowe oraz otwarte lasy, często w pobliżu obszarów rolniczych.

Środowisko życia

Afrykanki senegalskie preferują:

• sawanny,
• rzadkie lasy,
• obszary z pojedynczymi drzewami,
• tereny półotwarte.

Często spotykane są również na plantacjach i terenach uprawnych, gdzie żerują na owocach i ziarnach.

Tryb życia i zachowanie

Afrykanka senegalska prowadzi dzienny tryb życia i jest ptakiem stadnym, choć w mniejszych grupach niż wiele innych papug.

Najczęściej obserwowane zachowania:

• żerowanie w parach lub małych grupach,
• odpoczynek na drzewach,
• komunikacja za pomocą skrzeków i gwizdów,
• wzajemne czyszczenie piór.

W naturze ptaki te są ostrożne, ale w hodowli potrafią silnie przywiązać się do człowieka.

Pożywienie

Afrykanka senegalska jest wszystkożerna, choć podstawę jej diety stanowią pokarmy roślinne.

W naturze zjada:

• nasiona,
• owoce,
• kwiaty,
• młode pędy roślin.

Okazjonalnie może spożywać także drobne owady, które dostarczają białka.

Rozmnażanie

Okres lęgowy zależy od warunków klimatycznych i dostępności pokarmu.

Najważniejsze informacje:

• gniazda zakładane są w dziuplach drzew,
• samica składa zwykle 2–4 jaja,
• inkubacja trwa około 26–28 dni,
• młode opuszczają gniazdo po około 8–10 tygodniach.

Opiekę nad potomstwem sprawują oboje rodzice.

Zachowanie i inteligencja

Afrykanki senegalskie są uważane za jedne z bardziej inteligentnych papug średniej wielkości. Potrafią uczyć się prostych zachowań, rozpoznawać opiekuna i reagować na jego głos.

W warunkach hodowlanych wymagają:

• dużej ilości bodźców,
• kontaktu społecznego,
• regularnej aktywności i zabawy.

Nuda może prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak pióropulanie.

Naturalni wrogowie

W środowisku naturalnym zagrożeniem dla afrykanki senegalskiej są:

• ptaki drapieżne,
• węże,
• ssaki drapieżne niszczące gniazda.

Największym zagrożeniem pozostaje jednak działalność człowieka, w tym odłów do handlu egzotycznymi zwierzętami.

Znaczenie w ekosystemie

Afrykanka senegalska odgrywa ważną rolę w rozsiewaniu nasion roślin, którymi się żywi. Wpływa tym samym na regenerację i strukturę ekosystemów sawannowych.

Afrykanka senegalska w ogrodach zoologicznych

Afrykanki senegalskie są często spotykane w ogrodach zoologicznych oraz wolierach edukacyjnych. Ze względu na niewielkie rozmiary i spokojny charakter są chętnie prezentowane w ekspozycjach ptaków egzotycznych.

W hodowli wymagają:

• przestronnych wolier,
• dostępu do gałęzi i miejsc do wspinaczki,
• zróżnicowanej diety owocowo-nasiennej,
• kontaktu społecznego z innymi osobnikami.

Ciekawostki

1. Afrykanka senegalska potrafi dożyć nawet 25–30 lat w niewoli.
2. Jest jedną z popularniejszych papug domowych w Europie.
3. Potrafi naśladować dźwięki, choć nie tak dobrze jak większe papugi.
4. W naturze często żeruje w parach.
5. Jej żółty brzuch jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów wyglądu.